Những ngày nắng nóng đỉnh điểm đang bao trùm khắp Nam Bộ. Từ Thành phố Hồ Chí Minh đến các tỉnh đồng bằng, ai cũng mong chờ một cơn mưa rào để hạ nhiệt. Vậy chính xác mùa mưa ở miền Nam bắt đầu từ tháng mấy? Và năm 2026 có dấu hiệu gì bất thường?
Miền nam mùa mưa từ tháng mấy?
Theo số liệu khí hậu dài hạn của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, mùa mưa tại Nam Bộ thường bắt đầu vào tháng 5 và kéo dài đến hết tháng 11.
Sự chuyển mùa không diễn ra ngẫu nhiên. Khi rãnh áp thấp xích đạo dịch chuyển lên phía Bắc, gió mùa Tây Nam hoạt động mạnh. Khối không khí ẩm từ Ấn Độ Dương tràn vào đất liền, tạo nên những cơn mưa diện rộng. Đó là tín hiệu chấm dứt mùa khô kéo dài từ tháng 12 đến tháng 4.
Tuy nhiên, thời điểm mở màn mùa mưa không giống nhau ở mọi nơi.
- Ven biển Tây Nam Bộ như Kiên Giang và Cà Mau thường đón mưa sớm. Một số năm, mưa xuất hiện từ cuối tháng 4.
- Đông Nam Bộ, bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh, thường vào mùa ổn định từ giữa tháng 5.
Chênh lệch này do vị trí địa lý, địa hình và mức độ ảnh hưởng trực tiếp của gió mùa Tây Nam.
Xem thêm: Mùa mưa ở miền nam có những đặc điểm gì?
Dự báo thời điểm bắt đầu mùa mưa Nam Bộ năm 2026
Theo dự báo mùa mới nhất từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia (NCHMF), mùa mưa năm 2026 tại Nam Bộ dự kiến bắt đầu vào nửa cuối tháng 5. Thời điểm này xấp xỉ trung bình nhiều năm.
Điều đó có nghĩa là sau các đợt nắng nóng kéo dài trong tháng 3 và tháng 4, gió mùa Tây Nam sẽ dần thiết lập ổn định từ giữa đến cuối tháng 5. Khi hoàn lưu này hoạt động mạnh, mưa sẽ xuất hiện thường xuyên và phân bố rộng hơn trên toàn khu vực.
Đáng chú ý, đầu tháng 3/2026, thời điểm được xem là cao điểm mùa khô với nền nhiệt 38 – 39°C Nam Bộ đã xuất hiện mưa dông trái mùa. Nguyên nhân chính gồm:
- Rìa phía nam của khối áp cao lạnh lục địa.
- Tác động của rãnh thấp xích đạo.
- Sự suy yếu tạm thời của áp cao cận nhiệt đới.
Hệ quả không nhỏ. Tại Đông Hải (Cà Mau), mưa trái mùa cuối tháng 2 và đầu tháng 3 đã làm thiệt hại toàn bộ diện tích muối đang sản xuất, ước tính hơn 7.700 tấn bị tan chảy. Sự kiện này cho thấy mức độ rủi ro ngày càng cao trong giai đoạn chuyển mùa.
Ngoài ra, dự báo vĩ mô từ National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) cho thấy xác suất 50 – 60% hiện tượng El Niño sẽ hình thành trong giai đoạn tháng 7 – 9/2026. Nếu kịch bản này xảy ra, Nam Bộ có thể đối mặt với:
- Nhiệt độ tăng cao hơn trung bình.
- Lượng mưa giảm vào cuối mùa.
- Nguy cơ mùa mưa kết thúc sớm.
Điều này đặc biệt đáng lo với khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, nơi dễ bị hạn hán và xâm nhập mặn khi lượng mưa thiếu hụt vào cuối năm. Tình trạng này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất lúa gạo, nguồn nước sinh hoạt và an ninh lương thực.
Tóm lại, mùa mưa ở Nam Bộ là kết quả trực tiếp của hoạt động gió mùa Tây Nam. Mùa thường bắt đầu từ tháng 5 và kết thúc vào tháng 11. Tuy nhiên, biến động khí hậu toàn cầu và khả năng xuất hiện El Niño có thể làm thay đổi thời điểm và cường độ mưa trong từng năm.
Dù bạn là nông dân chuẩn bị xuống giống, nhân viên văn phòng di chuyển mỗi ngày hay du khách lên kế hoạch khám phá phương Nam, việc theo dõi bản tin từ Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia sẽ giúp bạn chủ động và an toàn hơn trong mùa mưa.
